Jeśli jesteś właścicielem tej strony, możesz wyłączyć reklamę poniżej zmieniając pakiet na PRO lub VIP w panelu naszego hostingu już od 4zł!
Strony WWWSerwery VPSDomenyHostingDarmowy Hosting CBA.pl

Jakimiż trzeba być niepoprawnym zerem, żeby grać w życiu tylko jedną rolę, znaczyć zawsze jedno i to samo.

Kiedy odwiedził go Shriver, ledwie mógł mówić. Siedziały przy nim jego matka i
dziewczyna. Ujrzawszy swego dawnego nauczyciela, Lamont przywołał go ruchem ręki, a kiedy
Shriver nachylił się nad nim, usłyszeć, co mówi, wyszeptał: „Shrive, kiedy stąd wyjdę, będę
używał metody SOCS”.
Lamont skończył szkołę w czasach, kiedy nawet nie myślano o wprowadzeniu programu nauki
umiejętności społecznych. Czy jego życie potoczyłoby się inaczej, gdyby mógł - tak jak wszystkie
dzieci w szkołach publicznych w New Haven obecnie - skorzystać z tych zajęć? Wszystkie znaki
na niebie i ziemi wskazują, że raczej tak.
251
Daniel Goleman
Inteligencja Emocjonalna
Tim Shriver ujął to tak: „Jedno jest jasne - miejscem, gdzie sprawdza się skuteczność metod
rozwiązywania problemów społecznych jest nie tylko i nie przede wszystkim klasa szkolna, ale
stołówka, ulice, dom”. Posłuchajmy wspomnień nauczycieli programu w New Haven. Jeden z
nich opowiada, jak była uczennica, będąca nadal panną, odwiedziła go i powiedziała, że prawie
na pewno byłaby teraz samotną matką niechcianego dziecka, „gdyby na lekcjach umiejętności
społecznych nie nauczyła się, jak ma bronić swoich praw”.13 Inna nauczycielka wspomina, że
stosunki jednej z uczennic z jej matką były tak złe, że każda rozmowa kończyła się krzykami i
wrzaskami, kiedy jednak dziewczyna nauczyła się sztuki uspokajania się i starała się najpierw
pomyśleć, a potem dopiero mówić, jej matka powiedziała nauczycielce, że może wreszcie
rozmawiać z córką bez awantur. W Szkole im. Troup uczennica szóstej klasy podrzuciła
nauczycielce umiejętności społecznych kartkę, na której napisała, że jej przyjaciółka jest w ciąży,
nie ma nikogo, z kim mogłaby o tym porozmawiać i chce: popełnić samobójstwo, ale ona wie, że
nauczycielka się tym zajmie.
Zrozumiałem wszystko, kiedy przyglądałem się w jednej szkół w New Haven, jak nauczycielka
prowadzi w siódmej klasie lekcję umiejętności społecznych. W pewnym momencie poprosi ona,
„żeby ktoś opowiedział o jakimś nieporozumieniu, które miał z kimś ostatnio, a które dobrze się
zakończyło”.
Wtedy podniosła do góry rękę pulchna dwunastolatka: „Myślałam, że ta dziewczyna jest moją
przyjaciółką, ale ktoś mi powiedział, że chce mnie pobić. Powiedzieli mi, że chce mnie dopaść w
jakimś kącie po szkole”.
Jednak zamiast napaść ze złością na swoją „rzekomą” przyjaciółkę, zastosowała metodę, do której
używania zachęcano ich lekcjach - zamiast wyciągać pochopnie wnioski z tego, co usłyszała,
postanowiła się dowiedzieć, o co chodzi: „No więc podeszła do tej koleżanki i zapytałam,
dlaczego to powiedziała. A ona na to, że nic takiego nie mówiła. I nie pobiłyśmy się”.
Historia ta wydaje się dość niewinna, tyle że dziewczynka, która ją opowiedziała, została
wcześniej usunięta z innej szkoły za bójki. Dawniej najpierw atakowała, a dopiero potem pytała, o
co chodzi - albo w ogóle nie starała się tego dowiedzieć. Dla niej konstruktywna rozmowa z
rzekomą przeciwniczką zamiast natychmiastowej wściekłej konfrontacji była małym, ale
prawdziwym zwycięstwem.
Chyba najbardziej wymownym świadectwem wpływu, jaki wywiera na uczniów edukacja
emocjonalna, są dane, które przedstawił mi dyrektor jednej ze szkół. W szkole tej obowiązującą
bez żadnych wyjątków zasadą jest, że zawiesza się uczniów, których przyłapano na bójce. Jednak
po wprowadzeniu lekcji kształcenia emocjonalnego obserwuje się stały spadek liczby
zawieszonych. „W ubiegłym roku - powiedział mi dyrektor - było 106 zawieszeń. W tym roku
mamy ich na razie - do marca - tylko 26”.
To są konkretne korzyści. Ale pozostawiając na boku takie historie o czyimś zrujnowanym albo
uratowanym życiu, warto pokusić się o odpowiedź na pytanie o to, jak duże znaczenie ma
kształcenie emocjonalne dla tych, którzy je zdobywają. Dane świadczą o tym, że aczkolwiek lekcje
takie nie zmieniają nikogo z dnia na dzień, to jeśli dzieci przechodzą klasa po klasie ten program,
to poprawia się dostrzegalnie zarówno atmosfera w szkole i jej obraz, jak również poziom
umiejętności emocjonalnych uczniów.
13 Roger P. Weisberg i in., „Promoting Positive Social Development and Health Practice in Young Urban Adolescents”, w: M.J. Elias (red.), Social Decision-making in the Middle School, Gaithersburg, MD: Aspen Publishers,1992.
252
Daniel Goleman
Inteligencja Emocjonalna
Istnieje garść obiektywnych ocen, z których najlepsze z metodologicznego punktu widzenia
oparte są na porównaniu uczniów szkół objętych programem kształcenia emocjonalnego z
uczniami nie uczęszczającymi na takie lekcje. Zachowanie dzieci oceniali obserwatorzy. Inna
metoda polega na analizie zmian w zachowaniu tych samych uczniów przed i po zakończeniu
tego rodzaju edukacji. Bierze się tu pod uwagę obiektywne mierniki, e jak liczba bójek czy
zawieszeń w prawach ucznia. Zestawy tych ocen ukazuje szeroką skalę korzyści, jakie daje
dzieciom wpojenie sobie umiejętności emocjonalnych i społecznych, znajdujących wyraz w ich
zachowaniu w szkole i poza szkołą oraz w zwiększeniu ich zdolności uczenia się (szczegóły
zawiera Dodatek F). Do korzyści tych należą:
Samoświadomość emocjonalna
• Lepsze rozpoznawanie i nazywanie swych własnych emocji.
• Lepsze zrozumienie przyczyn uczuć.
• Rozpoznawanie różnicy między uczuciami i działaniami.
Panowanie nad emocjami
• Lepsze znoszenie frustracji i panowanie nad złością.
• Mniej potyczek słownych, bijatyk i niewłaściwego zachowania podczas lekcji.
• Lepsza zdolność wyrażania złości w odpowiedni sposób, bez bójek.
• Mniej zawieszeń w prawach ucznia i wydaleń ze szkoły.
• Mniej agresywne i autodestrukcyjne zachowanie.
• Bardziej pozytywne uczucia w stosunku do własnej osoby, szkoły i rodziny.
• Lepsze radzenie sobie ze stresem.
• Mniejszy niepokój w stosunkach z innymi i mniejsze poczucie osamotnienia.
Produktywne wykorzystywanie emocji
• Większa odpowiedzialność.
• Większa zdolność koncentrowania się na zadaniu i skupiania uwagi.
• Mniejsza impulsywność, większa samokontrola.
• Lepsze wyniki w testach osiągnięć szkolnych.
Empatia: odczytywanie emocji
• Lepsza zdolność patrzenia z punktu widzenia innej osoby
• Większa empatia i wrażliwość na uczucia innych osób.
• Lepsza zdolność słuchania innych.
Stosunki z innymi osobami
• Większa zdolność analizowania i rozumienia natury stosunków międzyludzkich.
• Lepsze rozwiązywanie konfliktów i wyjaśnianie nieporozumień.